Vertolyot ota-ona (helicopter parent) degan tushuncha bor:
• farzandi hayotiga haddan tashqari koʻp aralashadigan;
• farzandi muammolarini faqat oʻzi yechadigan;
• kichik muammo boʻlsa ham maktabga yugurib kelaveradigan;
• erkinlik bermay, 24/7 nazorat qiladigan ota-onalar uchun qoʻllaniladi.
Yaʼni vertolyot kabi bola ustida nazorat qilib, «tiq» etsa uchib keladigan ota-onalar.
Taʼlim eksperti Patrick F.Basset aytishicha, eng xavfli vertolyot ota-onalar:
• Farzandi bahosini yaxshilash uchun ustozga bosim qiladi;
• Farzandi xatosini «bosdi-bosdi» qilishga harakat qiladi;
• Farzandi jazolansa huquqiy chora koʻrish bilan qoʻrqituvchilardir.
Albatta, ota-ona bolasiga faqat yaxshilikni ravo koʻradi. Vertolyotlar ham.
Faqat ular yaxshilik qilaman deb bolaga uzoq muddatli zarar berishadi:
1. Bolada qaramlik paydo boʻladi:
“Barcha muammolarimni onam hal qilyapti. Demak men hech narsani eplay olmas ekanman”, degan xulosaga keladi.
2. Oʻziga ishonch tushishi, oʻzini qadrlamaslik:
Bola shaxsan oʻzi muammoga yuzlashmas ekan, unda muammoga yechim topish (problem-solving) koʻnikmasi rivojlanmaydi.
Natijada unda oʻziga ishonch past boʻladi. Chunki inson muammolarga yechim topib, oʻz qobiliyatlarini ishlatganda, oʻzini hurmat qilishni boshlaydi.
3. Stress va depressiyaga tushish:
Ota-ona bolaning barcha muammolarini hal qilib berar ekan, bolada stressga chidamlilik boʻlmaydi. Endi u muammolarga yoʻliqishdan qoʻrqa boshlaydi.
Oʻziga ishonch pastligi + muammolardan qoʻrqish = stress va depressiyaga olib boradi.
4. Narkotikka moyillik:
Ota-ona qanchalik vertolyot boʻlmasin, farzandi yoʻlini qanchalik tekislab bermasin — bu chegaralangan. Bir umr farzandiga qalqon boʻlolmaydi.
Katta hayotga qadam qoʻygan va birdaniga ota-onasi yordamidan ayrilgan «yigit» muammolarini hal qilolmaydi. Stress va depressiyaga tushadi. Muammolaridan qochish uchun yoʻl qidiradi:
Oson yechim topadi — giyohvand moddalar. Afsuski vertolyotlar oʻzi bilmagan holda farzandini giyohvandlikka kirishiga sababchi boʻlib qolishi mumkin.
Yechim qanday? Vertolyot boʻlishdan qanday saqlansak boʻladi?
Yechimini ushbu postga 1000 ta reaktsiya qoldirilsa yozib qoldiraman!:
Boshqacha qilib aytganda yozishga erinyapman..😂