Psixolog Avraam Maslou tomonidan tuzilgan piramidada insonning ehtiyojlari ketma-ketlikda tartibga keltirilgan.
Piramida besh darajadagi ehtiyojlarni oʻz ichiga oladi, quyi darajalar asosiy talablarni va yuqori darajalar murakkabroq ehtiyojlarni ifodalaydi.
5. Fiziologik ehtiyojlar: Bu havo, suv, oziq-ovqat, boshpana, uyqu va kiyim-kechak kabi yashash uchun zarur boʻlgan eng asosiy ehtiyojlardir.
Misol uchun, agar kimdir och yoki chanqagan boʻlsa — uning asosiy eʼtibori bu ehtiyojlarni qondirishda boʻladi.
4. Xavfsizlik ehtiyojlari: Fiziologik ehtiyojlar oqilona qondirilgach, asosiy eʼtibor xavfsizlik ehtiyojlariga, jumladan shaxsiy xavfsizlik, moliyaviy barqarorlik, salomatlik va jismoniy va hissiy zararlardan himoyalanishga oʻtadi.
Masalan, barqaror daromad keltiradigan ish, xavfsiz mahallada yashash yoki tibbiy xizmatdan foydalanish xavfsizlik ehtiyojlarini qondiradi.
3. Sevgi va jamoaga mansublik: Bu ehtiyojlar munosabatlarni shakllantirish, sevgi, mehr va ijtimoiy guruhlarga, doʻstlik va yaqin munosabatlarga mansublik tuygʻusini his qilishni oʻz ichiga oladi.
Bu ehtiyoj oila, doʻstlik, ishqiy munosabatlarni oʻz ichiga oladi. Boshqalar tomonidan qabul qilingan va sevilganini his qilish bu darajadagi ehtiyojni qondiradi.
2. Obroʻ-eʼtibor va hurmat ehtiyoji: hurmatga boʻlgan ehtiyoj oʻz-oʻzini hurmat qilish (ishonch, muvaffaqiyat) va boshqalarning hurmatini (boshqalar tomonidan tan olinishi, qadrlanishi, maqomi va hurmati) oʻz ichiga oladi.
Masalan, mukofotlar olish, shaxsiy maqsadlarga erishish, tan olinishi yoki hurmatli lavozimga ega boʻlish.
1. Oʻz-oʻzini anglash: Bu Maslou piramidasidagi eng yuqori daraja boʻlib, oʻzini oʻzini tafakkur qilish, shaxsiy oʻsish, oʻz potentsialiga erishish va ijodiy yoki intellektual harakatlarga intilish istagini ifodalaydi.
Qolaversa, ehtirosga intilish, shaxsiy rivojlanish bilan shugʻullanish, bilimga intilish va oʻzining noyob salohiyatini roʻyobga chiqarish ham ehtiyojlarning eng oliysi hisoblanadi.
Shuni taʼkidlash kerakki, Maslou nazariyasiga koʻra, odamlar odatda quyi darajadagi ehtiyojlari qondirilgandagina keyingi ehtiyojga koʻtariladi.